Islahçı hakkı nasıl bir haktır ve hukuki niteliği nedir?

---

“Islahçı hakkı” kavramı, bitki çeşidini ıslah eden kişiye hukuk düzenlerinin tanıdığı bir tür sınai mülkiyet hakkıdır. Bu hak, hukuk düzeninde bir tür mülkiyet hakkı gibi geniş bir tekelci kullanım hakkı vermekte ve böylelikle kullanma – kullanmama – kullandırtma – kullandırtmama yetkilerini tanımaktadır. Başka deyişle izinsiz kullanımlara müdahale yetkisi tanımaktadır. Ancak elbette hakkın da bazı sınırlamaları mevcuttur. Örneğin ıslahçı hakkı süreli niteliktedir, dolayısıyla bir koruma süresine tabidir.

Ülkemiz hukuk sisteminde 15.01.2004 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun”la tanınan ve korunmakta olan ıslahçı hakları, kendine has bazı yönleriyle birlikte patent benzeri bir koruma sağlamaktadır. 2004 yılında bu Kanun çıkarılana kadar Türkiye’de yeni bitki çeşitleri üzerinde ıslahçı hakkı tanınmamıştır.